Het belang van een goede timing

Timing is misschien wel het meest belangrijke van alles als het gaat om een hond trainen. Heeft je hond iets gedaan en komt zijn beloning te laat? Jammer, dat snackje is zeer gewaardeerd maar hij zal het helaas niet meer gaan associëren met het juiste gedrag. Hetzelfde geldt voor correcties, corrigeer je te laat en heeft je hond alsnog een heftige reactie? Het is mogelijk dat je door die correctie juist dat gedrag de laatste zet hebt gegeven. Maar wat is dan de juiste timing en hoe kom je hier achter?

Clicker of target woord

Eerst even kort spreken over een hulpmiddel die jou kan helpen je timing te verbeteren. Zelf gaat mijn voorkeur uit naar de clicker omdat hiervan de toon altijd hetzelfde is. Maar een target woord zoals ‘yes’ of ‘ja’ is ook zeer goed te gebruiken om het gewilde gedrag te ’targetten’. Dit houdt in dat je op het moment dat de hond het juiste gedrag vertoont dit markeert met je clicker of target woord. Hierdoor geef je bij je hond aan dat het gedrag wat hij vertoonde het juiste was. Let wel op: na elk gebruik van de clicker of het target woord komt 1 beloning, ook wanneer je te vroeg was of het gedrag te snel voorbij is gegaan. Doe je dit niet dan maak je de situatie erg onduidelijk voor je hond en zorg je ervoor dat zijn vertrouwen en focus in jou verminderd.

Je leert een target woord of clicker positief aan door het geluid een stuk of 10 keer te gebruiken waarna je de hond daarna direct beloond. Na 10 keer kun je, wanneer de hond niet op je gefocust is, het woord of de clicker nog een keer gebruiken om te zien of de hond reageert. Zo ja, top dan is er een positieve associatie gemaakt. Zo niet herhaal je de 10 keer tot dit wel het geval is.

De juiste timing vinden; Beloning

Wanneer je de clicker of je target woord gebruikt is dus eigenlijk vrij logisch, je markeert hiermee het gedrag wat je wil zien, dus zodra dit wordt uitgevoerd gebruik je je target woord of clicker. Maar wanneer geef je dan een beloning? Hoe zorg je voor een goede timing wanneer je target woord of clicker niet percee gebruikt wordt omdat je meerdere dingen achter elkaar vraagt?

Wanneer je wel gebruik maakt van de clicker of het target woord geef je de beloning direct nadat je een gedrag ermee gemarkeerd hebt. In trick training (het aanleren van commando’s) worden er soms meerdere trucjes of commando’s achter elkaar gevraagd en je kunt, wanneer de hond een truck goed onder de knie heeft, niet elke keer die ‘zit’ of ‘af’ blijven belonen. Belangrijk is dat je je hond in ieder geval laat weten dat je tevreden bent met zijn gedrag. Ook wanneer er nog een commando achterna komt. Ik gebruik hiervoor het woord ‘good job’ of ‘good boy/girl’. Ook aan dit woord zit een positieve associatie maar is niet je officiële target woord waardoor je niet verplicht bent de uiteindelijke beloning direct te geven. Wanneer ik bijvoorbeeld een ‘af’ vraag en een ‘zit’ krijg target ik het ‘verkeerde’ gedrag met het woord ‘nee’, dan geef ik de hond kort de tijd om zichzelf te verbeteren, en wanneer dit niet gebeurd zeg ik nogmaals ‘nee’ en neem ik de beloning uit het zicht. Dit noemen we een negatieve straf ook wel P- (negative punishment) genoemd. Negatieve straf houdt in dat we iets wegnemen van de hond wat hij leuk vindt. Hier meer over in mijn volgende blog; ‘Het belang van gebalanceerd trainen’.

Doordat we onze timing goed krijgen met behulp van een markering zorgen we er voor dat de hond een goed onderscheid krijgt tussen verschillende commando’s, maar vooral een goede onderscheid van wanneer hij iets goed of fout doet.

Een klein voorbeeldje vanuit mijn begin training met Beau. Beau heeft een eigen honden bed ook wel zijn ‘plaats’ genoemd. Maar het woordje ‘plaats’ kende Beau nog niet, dus dit moest worden aangeleerd. Mijn vriend hielp natuurlijk ook in deze training maar zag de ‘plaats’ in het begin als een vanzelfsprekend iets, terwijl dat voor Beau nog niet het geval was. Hij stuurde Beau dan wel eens naar zijn plaats maar vergat hem te belonen wanneer hij dan eindelijk luisterde. De eerste fout is hierin al dat het commando-woord nog niet dusdanig is geoefend dat dit automatisme is geworden, maar de tweede fout is het vergeten van een beloning. Wij werken ten slotte ook niet voor niks en de motivatie voor Beau was veel groter om lekker op de bank te springen dan naar die saaie plek toe te moeten waar hij toch niks voor kreeg. Door middel van herhaling, beloning en het juiste gedrag te markeren met behulp van de clicker gaat Beau nu automatisch naar zijn plaats in situaties waarin er eten op tafel komt of wanneer we het woord ‘plaats’ uitspreken.

De juiste timing vinden; Correctie

Waar je bij een beloning nog wel eens een fout kunt permitteren in je timing is dit bij correcties eigenlijk niet mogelijk. Wanneer je een correctie op het verkeerde moment gebruikt kan dit voor de hond extra gedragsproblemen met zich mee brengen.

Een klein voorbeeldje hiervan is een hondje genaamd Binky waarmee ik hier en daar help met trainen. Zijn eigenaar, Sigrid, gaf aan dat Binky erg overstuur raakte wanneer ze in de auto naar het bos of een andere leuke plek reden. Het probleem ondervonden ze vooral tijdens het arriveren op locatie, dan ontplofte Binky als het ware vanuit alle spanning en emoties die hij ondervond. Sigrid besloot uiteindelijk dit gedrag te negeren en hem maar zo snel mogelijk uit de auto te laten zodat hij zou ophouden met schreeuwen en blaffen. Corrigeren werkt in deze situatie absoluut niet. We kunnen het gedrag wel corrigeren maar Binky zit zo hoog in zijn spanning dat hij hier niet eens naar kan luisteren. Van belang in deze situatie is dat we Binky handvaten geven om zichzelf te kalmeren zodat hij niet in die extreme spanning terecht komt of er snel en makkelijk weer uit kan komen. Hoe we dit aanpakken leg ik verder uit in een volgende blog; ‘Help mijn hond ontploft’. Voor nu is belangrijk om te weten dat corrigeren in deze situatie waarschijnlijk alleen maar meer problemen met zich mee brengt dan dat het iets oplost.

Corrigeren is dus niet in elke situatie gepast en het kan soms moeilijk zijn op welk moment je wel moet corrigeren en op welk moment niet. Om je hiermee te helpen kun je het beste een professional contacteren maar wanneer je je in een situatie bevindt waarin je moet corrigeren is het belangrijk om dit op het juiste moment en op de juiste manier uit te voeren.

Gepaste correctie-situaties zijn bijvoorbeeld wanneer een reactieve hond geconfronteerd wordt met zijn angst en zijn focus in jou als trainer verliest. Meestal heb je een klein moment waarin je, door middel van een verbaal commando, de focus nog een keer terug kan krijgen, maar als dit moment voorbij is valt er niks anders te doen dan een korte correctie te geven en afstand tussen de hond en ‘de angst’ te creëren om ervoor te zorgen dat de rust en focus weer terugkeert.

Hierboven spreek ik over een fysieke correctie maar het woord ‘nee’ of tegen een hond in lopen kan ook gebruikt worden als correcties. Hou er rekening mee dat het niet de bedoeling is dat je de hond pijn doet, maar door middel van fysiek contact, een verbaal woord of puur je energie zorg je ervoor dat het gedrag wat je wil zien wordt bevestigd voor de hond. Zo blijft het duidelijk wat wel en niet mag. Denk hierbij aan eten wat op tafel staat, wanneer jij jezelf tussen de hond en het eten plaatst ‘corrigeer’ je de hond in zijn gedrag, want waarschijnlijk, zonder een correctie, zal de hond het gehele bord leeg eten, maar ook hierin is timing ‘key’, begin je pas met je correctie als de hond zijn neus al over het eten heeft hangen ben je gewoon te laat.

Heb je hulp nodig bij het vinden van de juiste timing? Stuur een e-mail voor een gratis online consult!